Usuwanie CIED prawo- i lewostronnych
Przezżylne usuwanie elektrod wszczepionych po prawej stronie wiąże się z większą złożonością procedury. Ma to związek przede wszystkim z obecnością układów obustronnych oraz czynników związanych z samymi elektrodami (np.: większa liczba elektrod, dłuższy czas implantacji czy obecność porzuconych elektrod), a nie z lokalizacji implantacji jako takiej. Mimo większego stopnia trudności procedury nie wpływa to niekorzystnie na wyniki kliniczne ani odległe rokowanie. Prof. Kutarski i wsp. przeanalizowali 4288 kolejnych pacjentów poddanych przezżylnemu usuwaniu elektrod, w tym: 121 pacjentów (2,8%), u których usuwano co najmniej jedną elektrodę wszczepioną po prawej stronie, 4167 pacjentów z elektrodami wszczepionymi wyłącznie po lewej stronie. W grupie z co najmniej jedną elektrodą po prawej stronie: 76 zabiegów dotyczyło jednostronnego usuwania elektrod, 45 zabiegów (37%) obejmowało obustronne usuwanie elektrod. Pacjentów porównano zarówno z całą grupą usuwań lewostronnych, jak i po dopasowaniu w stosunku 1:2 pod względem typu elektrody oraz wieku najstarszej usuwanej elektrody. Zabiegi usuwania elektrod u pacjentów z elektrodami po prawej stronie wiązały się z:
– większą liczbą wszczepionych elektrod,
– częstszą obecnością porzuconych elektrod (52% vs. 12%),
– większą liczbą wcześniejszych zabiegów związanych z wszczepionym urządzeniem,
– dłuższym czasem pozostawania elektrod w organizmie (147 vs. 102 miesiące).
Złożoność procedury była większa w grupie elektrod prawostronnych i obejmowała:
– dłuższy czas usuwania przypadający na jedną usuwaną elektrodę (18 vs. 11 minut),
– częstsze występowanie trudności technicznych (57% vs. 25%),
– częstsze wykorzystanie zaawansowanych narzędzi do ekstrakcji,
– częstszą konieczność zmiany dostępu żylnego (27% vs. 4%).
Najbardziej złożoną podgrupę stanowiły zabiegi obejmujące obustronne usuwanie elektrod, które wiązały się również z niższym odsetkiem sukcesu okołozabiegowego. Odsetek sukcesu klinicznego oraz długoterminowe przeżycie były porównywalne między grupami.