Zalecenia ESC i HRS/ ACC/ AHA dot. telemonitoringu u pacjentów z CIED w czasie pandemii koronawirusa

Zalecenia ESC i HRS/ ACC/ AHA dot. telemonitoringu u pacjentów z CIED w czasie pandemii koronawirusa

Autor: Łukasz Januszkiewicz

W ostatnich tygodniach europejskie i amerykańskie towarzystwa kardiologiczne opublikowały zalecenia dot. postępowania z pacjentami kardiologicznymi w czasie pandemii koronawirusa, w których znalazły się m.in. wytyczne poświęcone zastosowaniu telemonitoringu u pacjentów z kardiologicznymi urządzeniami wszczepialnymi (CIED). 

ESC

W dokumencie europejskim autorzy zwrócili uwagę na kilka ważnych aspektów związanych z telemonitoringiem: 

– Telemonitoring powinien być wykorzystywany w jak największym stopniu, by zastąpić rutynowe kontrole urządzeń wszczepialnych w szpitalach i podczas wizyt ambulatoryjnych. Wizyty pacjentów w gabinecie powinny być zastąpione zdalnym kontaktem przez telefon lub Internet przez lekarza prowadzącego, który winien wykorzystać informacje o urządzeniu uzyskane z telemonitoringu. 

– Telemonitoring może wymagać reorganizacji działania szpitala.

– Pacjenci z CIED, których wizyta w poradni została odroczona, mogą być zapewnieni, że w przypadku nieprawidłowego działania układu urządzenie wyda alarm dźwiękowy (w niektórych urządzeniach). Należy pouczyć pacjentów, by skontaktowali się ze swoim ośrodkiem w przypadku alarmu. 

– Pacjenci bez nowych objawów lub alarmów powinni zostać skontrolowani ambulatoryjnie po zakończeniu pandemii. 

– Następujące sytuacje kliniczne u pacjentów mogą wymagać pilnej kontroli układu: 

  • podejrzenie uszkodzenia elektrody,
  • wyczerpanie baterii, zwłaszcza u osób stymulatorozależnych,
  • złośliwe arytmie,
  • adekwatne lub nieadekwatne terapie ICD, jeśli nie można wdrożyć odpowiedniego postępowania za pomocą telemonitoringu.

– Przed ewentualnym przyjęciem do szpitala każdy pacjent powinien zostać zbadany pod kątem objawów i narażenia na kontakt z osobą z potwierdzonym zakażeniem COVID-19. 

Pacjenci z CIED i aktywnym telemonitoringiem powinni być kontrolowani zdalnie – zwykle odroczenie wizyty w gabinecie jest możliwe. Warto zapewnić te osoby o tym, że opóźnienie regularnych kontroli ambulatoryjnych nie zagraża działaniu urządzenia. 

Pacjenci z CIED bez aktywowanego telemonitoringu

– Aktywacja telemonitoringu zwykle wymaga kontroli urządzenia podczas wizyty ambulatoryjnej, zarejestrowania nadajnika i uzyskania zgody pacjenta. Może to narażać pacjenta na infekcję i nadmiernie wykorzystywać zasoby szpitalne. 

– W urządzeniach firmy Boston Scientific i Abbott możliwe jest rozpoczęcie telemonitoringu bez przybycia pacjenta do pracowni kontroli urządzeń, ponieważ funkcja telemonitoringu jest fabrycznie włączona w tych urządzeniach.

–  W urządzeniach firmy Medtronic i Biotronik rozpoczęcie telemonitoringu wymaga włączenia tej funkcji podczas programowania CIED, chyba że zostało to zrobione po implantacji. 

– Gdy funkcja telemonitoringu jest włączona w CIED, pacjent musi mieć nadajnik w domu, który jest aktywowany automatycznie (Biotronik, Abbott), po jednym naciśnięciu przycisku (Boston Scientific) lub po serii działań (Medtronic), które można prowadzić przez telefon.

– Producenci zwracają uwagę na ograniczenia bezpośredniego wysyłania nadajników do domu związane z przepisami o ochronie danych osobowych dot. bezpośredniego wysyłania nadajników do domu pacjentów. Producenci powinni dostarczyć urządzenia do szpitala, który powinien wysłać je w drugim etapie do pacjenta. 

HRS/ ACC/ AHA

Autorzy dokumentu amerykańskiego podkreślili konieczność ograniczenia kontaktów pacjentów ze szpitalem w celu minimalizacji ryzyka infekcji dla pacjenta i personelu medycznego w czasie pandemii koronawirusa. Większość kontroli rany po implantacji CIED lub ablacji może zostać wykonana podczas wideokonferencji lub po przesłaniu zdjęć. Obecne wytyczne wyraźnie zalecają stosowanie telemonitoringu u pacjentów z CIED (klasa zaleceń I). 

U osób z CIED, które są już w systemie telemonitoringu i nie są w stanie wymagającym osobistego kontaktu z lekarzem, należy zdecydowanie rozważyć zastąpienie wizyt ambulatoryjnych wizytą zdalną (telefoniczna, wideokonferencja, telemonitoring).

U pacjentów z CIED bez telemonitoringu należy rozważyć włączenie takiej osoby do systemu telemonitoringu. 

W następujących sytuacjach należy rozważyć kontrolę układu w pracowni: 

– nieprawidłowa praca CIED,

– wyładowania ICD, stany przedomdleniowe lub omdlenia nasuwające podejrzenie arytmii wymagającej wprowadzenia zmian w programowaniu urządzenia,

– objawy wtórne do nieprawidłowego działania układu u osoby bez telemonitoringu, 

– podejrzenie infekcji związanej z układem,

– ustawiczna arytmia powodująca objawy (w przypadku wielu wyładowań należy rozważyć hospitalizację lub skierowanie na SOR),

– rozpoznana potrzeba przeprogramowania urządzenia. 

Źródła:

https://www.escardio.org/Education/COVID-19-and-Cardiology/ESC-COVID-19-Guidance.

https://www.heartrhythmjournal.com/article/S1547-5271(20)30289-7/fulltext.